وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا1
An-Nazi'at
سورة النازعات
Sura 79 · Makkiy · 46 oyat
وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا2
وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا3
فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا4
فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا5
5. (Аллоҳ буюрган барча) ишнинг тадбирини тузиб турадиган (фаришта)ларга қасамки, (сизлар албатта қайта тирилиб, ҳисоб-китоб қилинурсизлар)!
И з о ҳ. Мазкур оятларда Аллоҳ таоло Ўз фаришталарининг номига қасам билан ўлгандан кейин қайта тирилиш ва бу дунёда қилиб ўтилган ҳар бир иш учун ҳисоб бериш бор эканининг хабарини берди. Дарвоқеъ, Аллоҳнинг лашкарлари ҳисобланмиш, сон-саноғини ёлғиз Яратгандан ўзга ҳеч ким билмайдиган фаришталар Аллоҳ таоло амр этган ҳар бир ишни адо қилишга ҳозиру нозир бўлиб турар эканлар. Хусусан, ўлим фариштаси ва унинг ёрдамчилари томонидан бандаларнинг жонларини олиш соати ибратлидир: Ҳадиси шарифда айтилишича, улар кофирнинг жонини олишда худди баданининг ҳар бир аъзосидан мих суғургандек азоблаб олар эканлар, мўминнинг жони эса унинг танасидан гўё боғлиқ қўл арқондан бўшатилгандек осон ва роҳат билан чиқиб кетар экан. Шунинг учун ҳам Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом доим намозларидан кейин: «Парвардигоро, бизларга ўлим мастлигини (яъни, жон чиқар соатидаги машаққатни) осон қилгил», деб дуо қилар эдилар. Энди қуйидаги оятларда юқорида зикр қилинган қайта тирилиш соатидаги аҳвол тасвирланади.
يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ6
تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ7
قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ8
أَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ9
يَقُولُونَ أَإِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِ10
أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا نَخِرَةً11
قَالُوا تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ12
فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ13
فَإِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ14
هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَىٰ15
إِذْ نَادَاهُ رَبُّهُ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى16
اذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ17
فَقُلْ هَلْ لَكَ إِلَىٰ أَنْ تَزَكَّىٰ18
وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ19
فَأَرَاهُ الْآيَةَ الْكُبْرَىٰ20
فَكَذَّبَ وَعَصَىٰ21
ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَىٰ22
فَحَشَرَ فَنَادَىٰ23
فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَىٰ24
فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكَالَ الْآخِرَةِ وَالْأُولَىٰ25
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشَىٰ26
26. Албатта бу (қисса)да (Аллоҳдан) қўрқадиган кишилар учун ибрат бордир.
И з о ҳ. Юқоридаги оятларда Мусо алайҳиссалом қилган даъватни қабул қилмасдан, унга қарши фитна-фасод тарқатиб юргани сабабли дунё ва Охират азобига гирифтор қилинган Фиръавн қиссаси зикр қилингач, бу қиссадан фақат Аллоҳдан қўрқадиган кишиларгина ибрат ва панд-насиҳат олишлари таъкидланди. Бинобарин, Яратгандан қўрқмайдиган эътиқодсиз кимсаларга ҳеч қандай мўъжиза ёки ваъз-насиҳат кор қилмаслиги аниқ экан. Энди қуйида Аллоҳ таоло Қиёмат Кунида барча халойиқни қайта тирилтириб, уларни ҳаёти-дунёда қилиб ўтган амалларига яраша жазолашига шак келтиргувчи кимсаларга хитоб қилинади.
أَأَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاءُ ۚ بَنَاهَا27
رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا28
وَأَغْطَشَ لَيْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَاهَا29
وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا30
أَخْرَجَ مِنْهَا مَاءَهَا وَمَرْعَاهَا31
وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا32
مَتَاعًا لَكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ33
فَإِذَا جَاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرَىٰ34
يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسَانُ مَا سَعَىٰ35
وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرَىٰ36
فَأَمَّا مَنْ طَغَىٰ37
وَآثَرَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا38
فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوَىٰ39
وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَىٰ40
فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَىٰ41
يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا42
فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْرَاهَا43
إِلَىٰ رَبِّكَ مُنْتَهَاهَا44
إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشَاهَا45
كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَاهَا46