91:1Para 30 · b. 595
وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا1
1. Қуёш ва унинг ёғдусига қасам.
Ash-Shams
سورة الشمس
Sura 91 · Makkiy · 15 oyat
91:2Para 30 · b. 595
وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا2
2. У (қуёш)нинг ортидан келган ойга қасам.
91:3Para 30 · b. 595
وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا3
3. У (қуёшни оламга) ошкор қилган кундузга қасам.
91:4Para 30 · b. 595
وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا4
4. У (қуёшни ўз зулмати билан) ўраб-яширган кечага қасам.
91:5Para 30 · b. 595
وَالسَّمَاءِ وَمَا بَنَاهَا5
5. Осмонга ва уни бино қилган Зотга қасам.
91:6Para 30 · b. 595
وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا6
6. Ерга ва уни ёйиб-текис қилиб қўйган Зотга қасам.
91:7Para 30 · b. 595
وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا7
7. Жонга ва уни расо қилиб-яратган,
91:8Para 30 · b. 595
فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا8
8. Унга фисқ-фужурини ҳам, тақвосини ҳам илҳом қилиб-ўргатиб қўйган Зотга қасамки,
91:9Para 30 · b. 595
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا9
9. Дарҳақиқат, уни (яъни, ўз нафсини-жонини иймон ва тақво билан) поклаган киши нажот топди.
91:10Para 30 · b. 595
وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا10
10. Ва у (жонни фисқ-фужур билан) кўмиб хорлаган кимса номурод бўлди.
____________________
И з о ҳ. Саҳобалардан Абдуллоҳ ибн Аббос томонидан (Аллоҳ у кишилардан рози бўлсин) ривоят қилинишича, Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом қачон юқоридаги оятларни тиловат қилсалар, бир тўхтаб Аллоҳ таолога бундай дуо қилар эканлар: «Аллоҳим, Ўзинг нафсимга — жонимга тақво ато этгин, Ўзинг унинг Эгаси — Хожасисан ва Ўзинг уни энг яхши поклагувчисан». Энди қуйидаги оятларда Самуд қабиласининг кирдикорлари баён қилинади. Улар ўзларига юборилган Пайғамбар Солиҳ алайҳиссаломни ёлғончи қилишиб, у зотдан мўъжиза талаб қилганларида Солиҳ алайҳиссалом Аллоҳ таолонинг қудрати билан бир харсанг тошни тирик туяга айлантириб қўядилар ва Самуд қабиласининг одамларига у туяга бирон зиён-заҳмат етказмасдан, навбати келганда, суғориб туришни буюрадилар ва акс ҳолда ҳалокатга учрашлари ҳақида огоҳлантирадилар. Лекин у кофирлар пайғамбарнинг устидан кулишиб, туяни сўйиб ташлайдилар ва оқибатда барчалари ҳалок бўладилар. (Биз бу ҳодиса ҳақида аввалги сураларнинг изоҳларида ҳам айтиб ўтган эдик).
____________________
И з о ҳ. Саҳобалардан Абдуллоҳ ибн Аббос томонидан (Аллоҳ у кишилардан рози бўлсин) ривоят қилинишича, Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом қачон юқоридаги оятларни тиловат қилсалар, бир тўхтаб Аллоҳ таолога бундай дуо қилар эканлар: «Аллоҳим, Ўзинг нафсимга — жонимга тақво ато этгин, Ўзинг унинг Эгаси — Хожасисан ва Ўзинг уни энг яхши поклагувчисан». Энди қуйидаги оятларда Самуд қабиласининг кирдикорлари баён қилинади. Улар ўзларига юборилган Пайғамбар Солиҳ алайҳиссаломни ёлғончи қилишиб, у зотдан мўъжиза талаб қилганларида Солиҳ алайҳиссалом Аллоҳ таолонинг қудрати билан бир харсанг тошни тирик туяга айлантириб қўядилар ва Самуд қабиласининг одамларига у туяга бирон зиён-заҳмат етказмасдан, навбати келганда, суғориб туришни буюрадилар ва акс ҳолда ҳалокатга учрашлари ҳақида огоҳлантирадилар. Лекин у кофирлар пайғамбарнинг устидан кулишиб, туяни сўйиб ташлайдилар ва оқибатда барчалари ҳалок бўладилар. (Биз бу ҳодиса ҳақида аввалги сураларнинг изоҳларида ҳам айтиб ўтган эдик).
91:11Para 30 · b. 595
كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا11
11. Самуд (қабиласи) ҳаддан ошганлари сабабли (ўз пайғамбарларини) ёлғончи қилишди.
91:12Para 30 · b. 595
إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا12
12. Эсланг, уларнинг энг бадбахтлари (туяни сўйиш учун) қўзғалганларида,
91:13Para 30 · b. 595
فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا13
13. Аллоҳнинг пайғамбари (Солиҳ алайҳиссалом) уларга: «Аллоҳнинг туяси(ни сўйиб юбориш)дан ва уни суғориш(га тўсиқ бўлиш)дан сақланинглар!», деди.
91:14Para 30 · b. 595
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا14
14. Бас, улар (Пайғамбарни) ёлғончи қилишиб, у (туя)ни сўйиб юборган эдилар, Парвардигорлари ўзларининг гуноҳлари сабабли устларига қирғин юбориб, уни (қирғинни барчаларига) баробар қилди.
91:15Para 30 · b. 595
وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا15
15. (Зотан, Аллоҳ таоло бу ишининг) оқибатидан қўрқмас!
____________________
И з о ҳ. Яъни Еру осмонлардаги барча мавжудот Аллоҳ таолонинг Ўз мулки бўлгани сабабли У зот Ўз мулкини ўзи хоҳлагандек тасарруф қилади ва бу тасарруфи хусусида ҳеч кимнинг олдида ҳисоб-китоб бермайди. Аксинча, бутун борлиқ У зотнинг ҳузурида ҳисоб-китоб беради.
____________________
И з о ҳ. Яъни Еру осмонлардаги барча мавжудот Аллоҳ таолонинг Ўз мулки бўлгани сабабли У зот Ўз мулкини ўзи хоҳлагандек тасарруф қилади ва бу тасарруфи хусусида ҳеч кимнинг олдида ҳисоб-китоб бермайди. Аксинча, бутун борлиқ У зотнинг ҳузурида ҳисоб-китоб беради.