An-Najm

سورة النجم

Sura 53 · Makkiy · 62 oyat

53:1Para 27 · b. 526

وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ1

1. Ботиб кетаётган юлдузга қасамки,
53:2Para 27 · b. 526

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ2

2. Сизларнинг соҳибингиз (яъни, Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом) залолатга ҳам кетгани йўқ, йўлдан ҳам озгани йўқ!
53:3Para 27 · b. 526

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ3

3. Ва у (сизларга келтираётган Қуръонни) ўз ҳавойи-хоҳиши билан сўзламас.
53:4Para 27 · b. 526

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَىٰ4

4. У (Қуръон) фақат (Аллоҳ томонидан пайғамбарга) ваҳий қилинаётган (туширилаётган) бир ваҳийдир.
53:5Para 27 · b. 526

عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوَىٰ5

5. Унга (бу ваҳийни) бир кучга тўлган зот (яъни, Жаброил алайҳиссалом) таълим бермишдир.
53:6Para 27 · b. 526

ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوَىٰ6

6. Соҳиби қудрат (яъни, Жаброил алайҳиссалом таълим бермишдир).
53:7Para 27 · b. 526

وَهُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَىٰ7

7. Бас, у (аввал) юксак уфқда (кўриниб), тик турди.
53:8Para 27 · b. 526

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ8

8. Сўнгра яқинлашиб, пастлади.
53:9Para 27 · b. 526

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ9

9. Бас, (Муҳаммад алайҳис-салоту вас-саломга) икки камон оралиғида ё (ундан-да) яқинроқ бўлиб;
53:10Para 27 · b. 526

فَأَوْحَىٰ إِلَىٰ عَبْدِهِ مَا أَوْحَىٰ10

10. (Аллоҳ) ўз бандаси (Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом)га туширган ваҳийни келтиради.
53:11Para 27 · b. 526

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَىٰ11

11. (Пайғамбарнинг) кўнгли кўрган нарсасини инкор этмади. (Яъни, Жаброил фариштанинг суратини кўриб, пайғамбарнинг кўнгли ҳам қаноатланди ва унинг Аллоҳ таоло томонидаи фаришта эканлигига иймон келтирди).
53:12Para 27 · b. 526

أَفَتُمَارُونَهُ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ12

12. Энди сизлар, (эй мушриклар, пайғамбар) кўриб турган нарсаси устида у билан тортишурмисизлар?!
53:13Para 27 · b. 526

وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ13

13. Қасамки, (Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом Жаброил фариштани ўзининг аслий суратида) иккинчи бор кўрди.
53:14Para 27 · b. 526

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَىٰ14

14. (Жаннат) четидаги Нилуфар олдида (кўрди).
____________________
И з о ҳ. Бу кўриш Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом Жаброил фаришта билан бирга Меърожга кўтарилганларида рўй берган эди. Энди қуйидаги оятларда Расулуллоҳнинг ўша меърожда кўрган — гувоҳ бўлган манзаралари тасвирланади.
53:15Para 27 · b. 526

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوَىٰ15

15. Жаннати маъво ҳам ўша (Нилуфар)нинг олдидадир.
53:16Para 27 · b. 526

إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ16

16. Ўшанда Нилуфарни ўраган нарса (яъни, Аллоҳ таолонинг файзи илоҳийси) ўраб олган эди.
53:17Para 27 · b. 526

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ17

17. (Пайғамбарнинг) кўзи (ўнгу сўлга) оғгани ҳам йўқ, ўз ҳаддидан ошгани ҳам йўқ.
53:18Para 27 · b. 526

لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِ الْكُبْرَىٰ18

18. Дарҳақиқат, у (ўша соатда) Парвардигорининг буюк оятларини (яъни, У зотнинг қудрати илоҳийсига далолат қиладиган жуда кўп аломатларни) кўрди.
53:19Para 27 · b. 526

أَفَرَأَيْتُمُ اللَّاتَ وَالْعُزَّىٰ19

19. (Эй мушриклар, ўзларингизча сиғинаётган санамларингиз) — «Лот», «Уззо» ҳақида ҳеч ўйлаб кўрдингларми?!
53:20Para 27 · b. 526

وَمَنَاةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرَىٰ20

20. Ва яна учинчилари бўлмиш тубан «Манот» ҳақидачи?!
53:21Para 27 · b. 526

أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْأُنْثَىٰ21

21. (Сизлар ўша бут-санамларни ва фаришталарни «Аллоҳнинг қизлари», дейсизлар, демак) эркак (жинси) сизларники-ю, аёл (жинси) У зотникими?!
53:22Para 27 · b. 526

تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَىٰ22

22. У ҳолда бу адолатсиз тақсим-ку?!
53:23Para 27 · b. 526

إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْمَاءٌ سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ ۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْأَنْفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدَىٰ23

23. У (ном)лар фақат сизлар ўзларингиз ва ота-боболарингиз қўйиб олган номлардир. Аллоҳ улар(га ибодат қилиш) ҳақида бирон ҳужжат туширган эмас. У (мушрик)ларга (Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом воситаларида) Парвардигор томонидан ҳидоят (Қуръон) келиб турган ҳолда улар фақат гумонга ва ҳавойи нафсларигагина эргашадилар-а!
53:24Para 27 · b. 526

أَمْ لِلْإِنْسَانِ مَا تَمَنَّىٰ24

24. Ёки инсон учун ўзи орзу қилган нарса бўлаверарми?! (Ҳаргиз бўлмас!)
____________________
И з о ҳ. Мушриклар ўзлари ясаб кейин «Лот, Уззо ва Манот» деб ном қўйиб олган бутлари ҳақида «Булар Аллоҳнинг қизларидир. Мана шулар Қиёмат Кунида бизларни шафоат қилишади», деб хомхаёл қилиб юрар эдилар. Юқоридаги оят уларнинг бу хомхаёллари ҳеч қачон амалга ошмаслигини таъкидлади.
53:25Para 27 · b. 526

فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَالْأُولَىٰ25

25. Зеро, Охират ҳам, дунё ҳам ёлғиз Аллоҳникидир!
53:26Para 27 · b. 526

۞ وَكَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّمَاوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَرْضَىٰ26

26. Осмонларда қанчадан-қанча фаришталар бўлиб, ўшаларнинг шафоатлари ҳам бирон фойда бермас, магар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган рози бўлган кишилар учун (шафоатга) изн берганидан кейингина (у шафоатнинг фойдаси тегур).
53:27Para 27 · b. 527

إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلَائِكَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنْثَىٰ27

27. Дарвоқеъ, Охиратга иймон келтирмайдиган кимсалар фаришталарни аёллар номи билан атайдилар.
53:28Para 27 · b. 527

وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ ۖ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا28

28. Ҳолбуки, улар учун бу ҳақда (яъни, фаришталарнинг қайси жинсдан эканлиги ҳақида) бирон билим-ҳужжат йўқдир. Улар фақат гумон-тахминга эргашурлар, холос. Аниқки, гумон ҳақиқатдан бирон нарсанинг ўрнига ўтмас!
53:29Para 27 · b. 527

فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّىٰ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا29

29. Бас, (эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), сиз Бизнинг эслатмамиздан орқа ўгириб кетган ва фақат ҳаёти дунёнигина истаган кимсалардан юз ўгиринг!
53:30Para 27 · b. 527

ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَىٰ30

30. Уларнинг «илм»дан етган жойлари мана шу (ҳаёти дунё матоларинигина исташ)дир. Албатта Парвардигорингизнинг Ўзи Унинг йўлидан озган кимсаларни жуда яхши билгувчидир ва У ҳидоят топган зотларни ҳам жуда яхши билгувчидир.
53:31Para 27 · b. 527

وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاءُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى31

31. Осмонлардаги ва Ердаги бор нарсалар ёлғиз Аллоҳникидир. У зотнинг Ўзи ёмонлик-гуноҳ қилиб ўтган кимсаларни қилган амаллари билан жазолагай ва чиройли амал қилган зотларни гўзал (савоб-жаннат) билан мукофотлагай!
53:32Para 27 · b. 527

الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَإِذْ أَنْتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَىٰ32

32. Улар (яъни, жаннатга сазовор бўлганлар) кичик хатолардан бошқа катта гуноҳлардан ва бузуқликлардан йироқ бўладиган зотлардир. Албатта Парвардигорингиз мағфирати кенг Зотдир. У сизларни (яъни, оталарингиз Одамни) Ердан — тупроқдан пайдо қилган пайтиданоқ ва сизлар оналарингизнинг қорнида ҳомила бўлган пайтингизданоқ жуда яхши билгувчидир. Бас, сизлар ўзларингизни покламай қўя қолинглар! У тақводор бўлган кишиларни жуда яхши билгувчидир.
53:33Para 27 · b. 527

أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّىٰ33

33. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом, иймондан) юз ўгириб кетган
53:34Para 27 · b. 527

وَأَعْطَىٰ قَلِيلًا وَأَكْدَىٰ34

34. ва озгина (мол) бериб, (кейин шарт қилинган молни беришни) тўхтатган кимсани кўрдингизми?
____________________
И з о ҳ. Бу оятларнинг нозил бўлишига бир воқеа сабаб бўлган. Валид ибн Муғийра деган бир киши Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом ҳузурларида ўтириб, у зотнинг панд-насиҳатларини эшитгач, таъсирланиб, Ислом динига кирмоқчи бўлади. Шунда мушриклардан бири унга «Сен ота-боболарингни йўлдан озган кимсалар деб уларнинг динини тарк қилиб, Муҳаммаднинг динига кирмоқчимисан?», деб қутқу солади. Иккиланиб қолган Валид: «Ахир мен Исломга кирмасам, Аллоҳнинг азобига гирифтор бўламан-ку?» деганида, ҳалиги мушрик унга: «Агар сен менга фалон миқдорда мол-пул берсанг, сенинг барча гуноҳларингни Охиратда ўз бўйнимга оламан», дейди. Унинг васвасасига учган Валид диндан юз ўгиради ва ўзаро шартлашган молларидан бир қисмини ҳалиги мушрикка беради, аммо қолганини бахиллик қилиб бермай қўяди. Шунда юқоридаги ояти карималар нозил бўлади ва шу мавзу қуйидаги оятларда ҳам давом этади.
53:35Para 27 · b. 527

أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰ35

35. Унинг ҳузурида ғайб илми бормидики, у (келажакда бошқа биров ўзининг гуноҳини зиммасига олишини) билиб олса?!
53:36Para 27 · b. 527

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَىٰ36

36. Ёки унга Мусонинг саҳифаларидаги сўзлар хабари берилмаганмиди?!
53:37Para 27 · b. 527

وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّىٰ37

37. Ва (аҳдига) вафодор зот бўлган Иброҳимнинг саҳифаларидаги сўзлар (хабари берилмаганмиди?!)
53:38Para 27 · b. 527

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ38

38. Ҳеч бир кўтаргувчи (яъни, гуноҳкор жон) ўзга жоннинг юкини (яъни, гуноҳини) кўтармас!
53:39Para 27 · b. 527

وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ39

39. Инсон учун фақат ўзи қилган ҳаракатигина бўлур (яъни, ўзгаларнинг қилган яхши амалларидан унга бирон фойда етмас).
53:40Para 27 · b. 527

وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَىٰ40

40. Унинг қилган саъй-ҳаракати эса яқинда (Қиёмат Кунида) кўринур.
53:41Para 27 · b. 527

ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَىٰ41

41. Сўнгра у (ўша саъй-ҳаракати учун) тўла-тўкис жазо-мукофот олур.
53:42Para 27 · b. 527

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ الْمُنْتَهَىٰ42

42. Албатта охирги чегара ёлғиз Парвардигорингиз олдига (бормоқлик)дир.
53:43Para 27 · b. 527

وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ43

43. Албатта кулдирган ҳам, йиғлатган ҳам Унинг Ўзидир.
53:44Para 27 · b. 527

وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا44

44. Албатта ўлдирган ҳам, тирилтирган ҳам Унинг Ўзидир.
53:45Para 27 · b. 528

وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنْثَىٰ45

45. Ва албатта У зот эркак-аёл жуфтларни яратгандир.
53:46Para 27 · b. 528

مِنْ نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ46

46. (Уларни) отилиб чиқадиган нутфадан (яратгандир).
53:47Para 27 · b. 528

وَأَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَىٰ47

47. Албатта (барча халойиқни ўлганидан сўнг) иккинчи бор пайдо қилиш ҳам ёлғиз Унинг зиммасидадир.
53:48Para 27 · b. 528

وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ48

48. Албатта бой қилган ҳам, бадавлат қилган ҳам Унинг Ўзидир.
53:49Para 27 · b. 528

وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرَىٰ49

49. Албатта Шеъро (юлдузи)нинг Парвардигори ҳам Унинг Ўзидир.
____________________
И з о ҳ. Мушрикларнинг бир тоифаси ёзнинг иссиқ кечаларида кўринадиган Шеъро (Сириус) номли юлдузга сиғинар эдилар. Мазкур ояти карима Аллоҳ таоло улар сиғинаётган Шеъронинг ҳам Парвардигори эканлигини уқтиради.
53:50Para 27 · b. 528

وَأَنَّهُ أَهْلَكَ عَادًا الْأُولَىٰ50

50. Албатта У зот аввалги Од (қабиласи)ни ҳалок қилди;
53:51Para 27 · b. 528

وَثَمُودَ فَمَا أَبْقَىٰ51

51. Ва Самуд (қабиласи)ни ҳам (ҳалок қилди), бас (улардан бирон кишини тирик) қолдирмади.
53:52Para 27 · b. 528

وَقَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ52

52. Яна У зот илгари Нуҳ қавмини ҳам (ҳалок қилгандир). Чунки уларнинг ўзлари жуда золим ва туғёнга тушган кимсалар эдилар.
53:53Para 27 · b. 528

وَالْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ53

53. Яна У зот зеру-забар бўлган қишлоқни (яъни, Лут пайғамбар қавмини) ҳам қулатиб,
53:54Para 27 · b. 528

فَغَشَّاهَا مَا غَشَّىٰ54

54. уни ўраган нарса (яъни, осмонда ёғилган тошлар) билан ўраб кўмиб ташлади.
53:55Para 27 · b. 528

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ55

55. Бас, (эй инсон) Парвардигорингнинг қайси неъматлари ҳақида шак-шубҳа қилурсан?!
53:56Para 27 · b. 528

هَٰذَا نَذِيرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُولَىٰ56

56. Бу (яъни, Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом ҳам) аввалги огоҳлантиргувчилар (пайғамбарлар жумласи)дан бир огоҳлантиргувчидир.
53:57Para 27 · b. 528

أَزِفَتِ الْآزِفَةُ57

57. Яқин бўлгувчи (Қиёмат) яқин қолди.
53:58Para 27 · b. 528

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ كَاشِفَةٌ58

58. Унинг учун Аллоҳдан ўзга бирон очгувчи (қачон бўлишини билдиргувчи) йўқдир.
53:59Para 27 · b. 528

أَفَمِنْ هَٰذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ59

59. (Эй мушриклар), ҳали сизлар мана шу Сўздан (Қуръондан) ажабланурсизларми?!
53:60Para 27 · b. 528

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ60

60. (Ундаги оятларнинг беназир ва бемисл ўгит-насиҳатларидан таъсирланиб) йиғламасдан, кулурсизларми?
53:61Para 27 · b. 528

وَأَنْتُمْ سَامِدُونَ61

61. Ғофил бўлган ҳолларингизда (йиғламасдан, кулурсизларми?!)
53:62Para 27 · b. 528

فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَاعْبُدُوا ۩62

62. Бас, сизлар ёлғиз Аллоҳга сажда ва ибодат қилинглар!
____________________
И з о ҳ. Ушбу ояти карима навбатдаги сажда ояти бўлиб, уни ўқиган ва тинглаган ҳар бир киши учун бир бор сажда лозим бўлур.

Suraning boshidan ijro etish