سۈرە 48 · پارە 26
سورة الفتح · 48:15
سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلَىٰ مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ ۖ يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ ۚ قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونَا كَذَٰلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ ۖ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا ۚ بَلْ كَانُوا لَا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا
(ھۇدەيبىيىگە چىقماي) قېلىپ قالغانلار غەنىمەت ئېلىش ئۈچۈن چىققان ۋاقىتلىرىدا: «بىزمۇ سىلەر بىلەن چىقايلى» دەيدۇ، ئۇلار اﷲ نىڭ (خەيبەر غەنىمىتىنى ھۇدەيبىيىگە چىققانلارغا خاس قىلغانلىقتىن) ئىبارەت سۆزىنى ئۆزگەرتمەكچى بولىدۇ. (ئۇلارغا) ئېيتقىنكى، «بىز بىلەن چىقىشىڭلارغا ھەرگىز بولمايدۇ، اﷲ ئىلگىرى مۇشۇنداق دېگەن». ئۇلار: «ئۇنداق ئەمەس (يەنى اﷲ ئۇنداق دېمىگەن)، سىلەر بىزگە ھەسەت قىلىۋاتىسىلەر» دەيدۇ. ئۇنداق ئەمەس، ئۇلار (اﷲ نىڭ كالامىنى) پەقەت يۈزەگىنە چۈشىنىدۇ
تەپسىر
ئەي مۇئمىنلەر! سىلەر ئاللاھ تائالا ھۇدەيبىيە سۈلھىسىدىن كېيىن ئېرىشتۈرۈشنى ۋەدە قىلغان خەيبەر غەنىمەتلىرى ئالغىلى ماڭغىنىڭلاردا ئاللاھ سىلەردىن ئايرىۋەتكەن كىشىلەر: بىزنىمۇ ئۆزۈڭلار بىلەن بىرگە چىققىلى قويۇڭلار، بىزمۇ غەنىمەتتىن نېسىۋىمىزنى ئالايلى، دەيدۇ. جىھادتىن ئايرىلىۋالغان بۇ كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ مۇشۇ تەلىپى ئارقىلىق ئاللاھ تائالا ھۇدەيبىيە سۈلھىسىدىن كېيىن پەقەت مۇئمىنلەرگىلا بېرىشنى ۋەدە قىلغان خەيبەر غەنىمەتلىرىگە ئېرىشىشنى ئويلايدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ئۇ غەنىمەتلەرگە ئېرىشىشنىڭ كويىدا بىزگە ئەگەشمەڭلار. چۈنكى ئاللاھ تائالا خەيبەر غەنىمەتلىرىنى پەقەت ھۇدەيبىيەگە قاتناشقان كىشىلەرگىلا ۋەدە قىلغان. ئاندىن ئۇلار: بىزنىڭ سىلەرگە ئەگىشىپ خەيبەرگە چىقىشىمىزنى چەكلىشىڭلار ئاللاھنىڭ ئەمرى ئەمەس، بەلكى سىلەرنىڭ بىزگە چىدىماسلىق قىلغانلىقىڭلار تۈپەيلىدىندۇر، دېيىشىدۇ. ھەقىقىي ئەھۋال بۇ قالدۇق كىشىلەر دەۋا قىلغاندەك ئەمەس، ئەكسىچە ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ۋە چەكلىمىلىرىنى ئىنتايىن ئاز چۈشىنىدۇ. شۇڭا ئۇلار گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە پېتىپ قالغان.