37:1جزء 23 · ص. 446
وَالصَّافَّاتِ صَفًّا1
سوگند به فرشتگان صف‌به‌صف [که برای عبادت پروردگار ایستاده‌اند]
سورة الصافات
سوره 37 · مکی · 182 آیه
37:2جزء 23 · ص. 446
فَالزَّاجِرَاتِ زَجْرًا2
و سوگند به فرشتگانی که ابرها را می‌رانند
37:3جزء 23 · ص. 446
فَالتَّالِيَاتِ ذِكْرًا3
و سوگند به فرشتگانی که قرآن تلاوت می‌کنند
37:4جزء 23 · ص. 446
إِنَّ إِلَٰهَكُمْ لَوَاحِدٌ4
[که] بی‌تردید، معبود شما یکتاست.
37:5جزء 23 · ص. 446
رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ5
[همان] پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست و پروردگار [خورشید در غروبگاهها و] طلوعگاهها.
37:6جزء 23 · ص. 446
إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ6
به راستی که ما آسمان دنیا را با زیورِ ستارگان آراستیم
37:7جزء 23 · ص. 446
وَحِفْظًا مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ مَارِدٍ7
و آن را از [دسترس] هر شیطان سرکشی حفظ کردیم.
37:8جزء 23 · ص. 446
لَا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ8
[آن شیاطین، هرگز] نمی‌توانند [سخنان فرشتگان] عالم بالا را بشنوند و از هر سو [با شهابهای آتشین] تیرباران می‌شوند.
37:9جزء 23 · ص. 446
دُحُورًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ9
[از ورود آنان، به عالم فرشتگان جلوگیری می‌شود و همواره به] عقب رانده می‌شوند و عذابی جاودان [در پیش] دارند؛
37:10جزء 23 · ص. 446
إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ10
مگر کسی [از شیاطین] که ناگهان چیزی [از گفتگوی فرشتگان را] برباید که [در این صورت،] شهابی درخشان او را دنبال می‌کند.
37:11جزء 23 · ص. 446
فَاسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمْ مَنْ خَلَقْنَا ۚ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِنْ طِينٍ لَازِبٍ11
از آنان [= کافران] بپرس که آیا آفرینش [پیکرهای] آنان سخت‌تر است یا آنچه که ما [از زمین و آسمانها و جهان بیکران] آفریدهایم؛ [در حالی که] ما آنها از گِلى [بی‌ارزش و] چسبنده پدید آوردیم.
37:12جزء 23 · ص. 446
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ12
تو [از انکار آنان] در شگفتی و آنها [نیز سخنانت را دربارۀ قیامت] مسخره می‌کنند.
37:13جزء 23 · ص. 446
وَإِذَا ذُكِّرُوا لَا يَذْكُرُونَ13
و چون پند داده شوند، نمی‌پذیرند.
37:14جزء 23 · ص. 446
وَإِذَا رَأَوْا آيَةً يَسْتَسْخِرُونَ14
و چون نشانه‌ای [در مورد راستگویی پیامبر] می‌بینند، [آن را] به تمسخر می‌گیرند
37:15جزء 23 · ص. 446
وَقَالُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ15
و می‌گویند: «این [قرآن، چیزی] نیست، مگر جادویی آشکار.
37:16جزء 23 · ص. 446
أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ16
آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوان شدیم، برانگیخته خواهیم شد؟
37:17جزء 23 · ص. 446
أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ17
آیا پدران ما [نیز برانگیخته می‌شوند]؟»
37:18جزء 23 · ص. 446
قُلْ نَعَمْ وَأَنْتُمْ دَاخِرُونَ18
بگو: «آری؛ شما در حالی که خوار هستید [زنده می‌شوید]».
37:19جزء 23 · ص. 446
فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنْظُرُونَ19
[وقوع قیامت،] تنها با یک بانگ [سهمناک] است و ناگهان [همه از قبرها بیرون می‌آیند و در انتظار دستور پروردگار، وحشت قیامت را] نظاره می‌کنند.
37:20جزء 23 · ص. 446
وَقَالُوا يَا وَيْلَنَا هَٰذَا يَوْمُ الدِّينِ20
و می‌گویند: «وای بر ما! این [همان] روز جزاست».
37:21جزء 23 · ص. 446
هَٰذَا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ21
[گفته می‌شود: «آری،] این همان روز داوری است که آن را انکار می‌کردید».
37:22جزء 23 · ص. 446
۞ احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ22
[به فرشتگان گفته می‌شود:] «گرد آورید کسانی را که [با شرک به خویش] ستم کرده‌اند با [همفکران و] همانندهایشان و آنچه عبادت می‌کردند
37:23جزء 23 · ص. 446
مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَاطِ الْجَحِيمِ23
به جاى الله؛ و آنان را به راه دوزخ هدایت کنید».
37:24جزء 23 · ص. 446
وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ24
و آنان را نگه دارید که قطعاً [پیش از رفتن به دوزخ] بازخواست خواهند شد.
37:25جزء 23 · ص. 447
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ25
[از دوزخیان می‌پرسند:] «چرا [مانند دنیا] از یكدیگر حمایت نمىكنید؟»
37:26جزء 23 · ص. 447
بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ26
بلکه امروز [همگی] تسلیم [امرِ پروردگار] هستند.
37:27جزء 23 · ص. 447
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ27
و سرزنش‌کنان به یکدیگر رو می‌کنند
37:28جزء 23 · ص. 447
قَالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ الْيَمِينِ28
[و به رهبران و بزرگان خود] می‌گویند: «شما [برای به کفر کشاندنِ ما، با ادعای دین راستین و] از موضع حق به سراغمان می‌آمدید».
37:29جزء 23 · ص. 447
قَالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ29
[رهبرانشان] می‌گویند: «[ما مقصر نیستیم؛] بلکه شما خود ایمان نداشتید؛
37:30جزء 23 · ص. 447
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ ۖ بَلْ كُنْتُمْ قَوْمًا طَاغِينَ30
و ما هیچ تسلطى بر شما نداشتیم؛ بلکه شما خود گروهى سرکش بودید.
37:31جزء 23 · ص. 447
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَا ۖ إِنَّا لَذَائِقُونَ31
[اکنون] فرمان مجازاتِ پروردگارمان بر ما محقق شده و به راستی، ما [همگی عذاب دوزخ را] خواهیم چشید.
37:32جزء 23 · ص. 447
فَأَغْوَيْنَاكُمْ إِنَّا كُنَّا غَاوِينَ32
شما را گمراه نمودیم [چرا که] در حقیقت، خود نیز گمراه بودیم».
37:33جزء 23 · ص. 447
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ33
یقیناً آن روز [همۀ آنان] در عذاب شریکند.
37:34جزء 23 · ص. 447
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ34
بی‌تردید، ما با گناهکاران اینچنین [رفتار] می‌کنیم.
37:35جزء 23 · ص. 447
إِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ35
آنان بودند كه وقتی به آنان گفته مىشد: «معبودی [بهحق] جز الله نیست» سرکشی [و تکبر] می‌کردند.
37:36جزء 23 · ص. 447
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَجْنُونٍ36
و می‌گفتند: «آیا ما معبودانمان را به خاطر [سخن] شاعری دیوانه رها کنیم؟»
37:37جزء 23 · ص. 447
بَلْ جَاءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ37
[چنین نیست] بلکه او حق [= توحید] را آورده و پیامبران [پیشین] را تصدیق کرده است.
37:38جزء 23 · ص. 447
إِنَّكُمْ لَذَائِقُو الْعَذَابِ الْأَلِيمِ38
شما [کافران] قطعاً عذاب دردناک [دوزخ] را می‌چشید.
37:39جزء 23 · ص. 447
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ39
و جز [در برابر] آنچه می‌کردید مجازات نمی‌شوید.
37:40جزء 23 · ص. 447
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ40
[همه عذاب می‌بینند؛] مگر بندگان مخلص الله.
37:41جزء 23 · ص. 447
أُولَٰئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَعْلُومٌ41
آنان [در پیشگاهِ پروردگار،] روزیِ مشخصی دارند:
37:42جزء 23 · ص. 447
فَوَاكِهُ ۖ وَهُمْ مُكْرَمُونَ42
[انواع] میوه‌ها [را در اختیار خواهند داشت] و گرامی داشته می‌شوند.
37:43جزء 23 · ص. 447
فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ43
در باغهای پرنعمت [بهشت]؛
37:44جزء 23 · ص. 447
عَلَىٰ سُرُرٍ مُتَقَابِلِينَ44
در حالی که مقابل یکدیگر بر تختها [تکیه زده‌اند]؛
37:45جزء 23 · ص. 447
يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ45
جامی از شراب ناب [و زلال] پیرامونشان می‌گردانند؛
37:46جزء 23 · ص. 447
بَيْضَاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ46
[شرابی روشن و] سپید که برای نوشندگانش لذتبخش است؛
37:47جزء 23 · ص. 447
لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنْزَفُونَ47
[شرابی كه خماری و] سردردى در نوشیدنش نیست و از آن مست نمی‌گردند.
37:48جزء 23 · ص. 447
وَعِنْدَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ48
و نزدشان زنانی زیباچشم است که تنها [به شوهران خود] نظر دارند [و تنها به آنها عشق می‌ورزند].
37:49جزء 23 · ص. 447
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَكْنُونٌ49
[زنانی که] گویی پردۀ سفید داخلی تخم [پرندگان] هستند که [از دسترس همگان] پنهان مانده‌اند.
37:50جزء 23 · ص. 447
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ50
[بهشتیان دربارۀ رخدادهای دنیا صحبت می‌کنند و] برخی از آنان پرسش‌کنان رو به برخی یکدیگر می‌کنند.
37:51جزء 23 · ص. 447
قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٌ51
یکی از آنان می‌گوید: «من [در دنیا] همنشینی داشتم.
37:52جزء 23 · ص. 448
يَقُولُ أَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِينَ52
[او پیوسته] می‌گفت: آیا تو واقعاً [به قیامت] باور داری؟
37:53جزء 23 · ص. 448
أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَدِينُونَ53
آیا هنگامی که مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا حقیقتاً [زنده می‌شویم و به خاطر کارهایمان] به ما کیفر می‌دهند؟»
37:54جزء 23 · ص. 448
قَالَ هَلْ أَنْتُمْ مُطَّلِعُونَ54
[سپس به دوستان بهشتی‌اش] می‌گوید: «آیا [شما نیز همراه من] سر می‌کشید [تا بدانیم او کجاست]؟»
37:55جزء 23 · ص. 448
فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ55
آنگاه خود سر می‌کشد و او را در میان دوزخ مىبیند.
37:56جزء 23 · ص. 448
قَالَ تَاللَّهِ إِنْ كِدْتَ لَتُرْدِينِ56
به وی می‌گوید: «به الله سوگند که نزدیک بود مرا [با وسوسه‌های کفرآمیزت] نابود سازی.
37:57جزء 23 · ص. 448
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ57
اگر نعمتِ [هدایتِ] پروردگارم نبود، من نیز از حاضرشدگان [در دوزخ] بودم».
37:58جزء 23 · ص. 448
أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ58
[آنگاه به بهشتیان می‌گوید:] «آیا ما مرگ دیگری نخواهیم داشت
37:59جزء 23 · ص. 448
إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ59
جز مرگ نخستین، و عذاب نمی‌شویم؟»
37:60جزء 23 · ص. 448
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ60
به راستی که این همان کامیابی بزرگ است.
37:61جزء 23 · ص. 448
لِمِثْلِ هَٰذَا فَلْيَعْمَلِ الْعَامِلُونَ61
اهل عمل، باید براى چنین [پاداشی] بکوشند.
37:62جزء 23 · ص. 448
أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ62
آیا این [نعمت بهشت، کریمانه‌تر و] براى پذیرایى بهتر است یا درختِ زَقّوم [در دوزخ]؟
37:63جزء 23 · ص. 448
إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِلظَّالِمِينَ63
بی‌تردید، ما آن درخت را مایۀ آزمایش ستمکاران [مشرک] قرار داده‌ایم [چرا که می‌گویند: «هیچ درختی در آتش نمی‌روید»].
37:64جزء 23 · ص. 448
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ64
در حقیقت، آن [مایۀ عذاب،] درختی است که از ژرفای دوزخ می‌روید.
37:65جزء 23 · ص. 448
طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُءُوسُ الشَّيَاطِينِ65
میوه‌اش [چنان بدمنظر است که] گویى سرهاى شیاطین است.
37:66جزء 23 · ص. 448
فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ66
آنان [= دوزخیان] از [میوه‌های تلخ] آن مىخورند و شکمها را از آنها انباشته مىكنند.
37:67جزء 23 · ص. 448
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِنْ حَمِيمٍ67
آنگاه بر روی این [غذای ناپاک، به جای نوشیدنی] آمیزه‌ای از آب جوشان دارند.
37:68جزء 23 · ص. 448
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ68
سپس یقیناً باز‌گشتشان به دوزخ است.
37:69جزء 23 · ص. 448
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءَهُمْ ضَالِّينَ69
آنان پدران خود را گمراه یافتند؛
37:70جزء 23 · ص. 448
فَهُمْ عَلَىٰ آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ70
و [همچنان] در پیِ آنان می‌شتافتند.
37:71جزء 23 · ص. 448
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ71
و قطعاً قبل از آنان نیز بیشتر پیشینیان گمراه شدند.
37:72جزء 23 · ص. 448
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ72
و بی‌تردید، ما هشدار‌دهندگان [بسیاری] میان آنان فرستادیم.
37:73جزء 23 · ص. 448
فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ73
پس بنگر که سرانجامِ هشداریافتگان چگونه بود.
37:74جزء 23 · ص. 448
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ74
[همه گرفتار عذاب شدند] مگر بندگان مخلص الله.
37:75جزء 23 · ص. 448
وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ75
نوح به درگاه ما دعا کرد و [ما] چه نیکو اجابت‌کننده بودیم!
37:76جزء 23 · ص. 448
وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ76
و او و خانواده‌اش را [به همراه مؤمنان] از بلای بزرگ [طوفان] نجات دادیم
37:77جزء 23 · ص. 449
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْبَاقِينَ77
و [پس از طوفان، فقط پیروان مؤمن و] خانوادۀ او را [در زمین] باقی گذاشتیم
37:78جزء 23 · ص. 449
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ78
و در میان آیندگان [نام نیک] برایش به جا نهادیم.
37:79جزء 23 · ص. 449
سَلَامٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ79
سلام [و ستایش] جهانیان بر نوح باد.
37:80جزء 23 · ص. 449
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ80
به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
37:81جزء 23 · ص. 449
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ81
بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.
37:82جزء 23 · ص. 449
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ82
آنگاه دیگران را [که در طوفان مانده بودند] غرق کردیم.
37:83جزء 23 · ص. 449
۞ وَإِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ83
و قطعاً ابراهیم از پیروان او [= نوح] بود.
37:84جزء 23 · ص. 449
إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ84
[یاد کن از] هنگامی که وی با دلی پاک [و خالی از شرک] به [درگاه] پروردگارش آمد.
37:85جزء 23 · ص. 449
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَاذَا تَعْبُدُونَ85
آنگاه که به پدر و قومش گفت: «چه چیزی عبادت می‌کنید؟
37:86جزء 23 · ص. 449
أَئِفْكًا آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِيدُونَ86
آیا به جای الله، این معبودان دروغین را می‌خواهید؟
37:87جزء 23 · ص. 449
فَمَا ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعَالَمِينَ87
گمانتان دربارۀ پروردگار جهانیان چیست؟»
37:88جزء 23 · ص. 449
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ88
سپس نگاهی به ستارگان افکند [و اندیشید].
37:89جزء 23 · ص. 449
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ89
و گفت: «من بیمارم [و در جشن شرکت نمی‌کنم]».
37:90جزء 23 · ص. 449
فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِينَ90
مردم او را ترک کردند و رفتند.
37:91جزء 23 · ص. 449
فَرَاغَ إِلَىٰ آلِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ91
آنگاه پنهانی نزد معبودهایشان رفت و [با تمسخر] گفت: «چیزی نمی‌خورید؟
37:92جزء 23 · ص. 449
مَا لَكُمْ لَا تَنْطِقُونَ92
شما را چه شده است که سخن نمی‌گویید؟»
37:93جزء 23 · ص. 449
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًا بِالْيَمِينِ93
سپس با دست راست خود ضربه‌ای [محکم] بر آنها وارد آورد [و جز بُت بزرگ، همه را شکست].
37:94جزء 23 · ص. 449
فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ94
قومش شتابان به سوی او آمدند.
37:95جزء 23 · ص. 449
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ95
[ابراهیم] گفت: «آیا چیزی را که خود می‌تراشید عبادت می‌کنید؟
37:96جزء 23 · ص. 449
وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ96
و حال آنکه الله، [هم] شما و [هم] آنچه را انجام می‌دهید آفریده است».
37:97جزء 23 · ص. 449
قَالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْيَانًا فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ97
[وقتی بُت‌پرستان از پاسخ درماندند،] گفتند: «بنایی [بلند] برایش بسازید و او را در آتش بیفکنید».
37:98جزء 23 · ص. 449
فَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَسْفَلِينَ98
براى [نابودى] او نیرنگی خواستند و[لى] ما آنان را پست و [مغلوب] ساختیم [و آتش بر ابراهیم سرد و بی‌اثر شد].
37:99جزء 23 · ص. 449
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهْدِينِ99
و گفت: «من به سوى [سرزمین دیگرى براى عبادتِ] پروردگارم می‌روم [و هجرت میکنم] و او مرا هدایت خواهد كرد.
37:100جزء 23 · ص. 449
رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ100
پروردگارا، [فرزندی] از شایستگان به من عطا کن».
37:101جزء 23 · ص. 449
فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ101
ما [دعایش را مستجاب کردیم و] او را به تولد پسری بردبار بشارت دادیم.
37:102جزء 23 · ص. 449
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ102
و چون [اسماعیل] به [سن نوجوانى و] حد تلاش [و همكارى] با او [= ابراهیم] رسید، به وی گفت: پسرم، در خواب [به من وحی می‌شود و] مىبینم كه تو را ذبح مىكنم. نظرت در این باره چیست؟» [اسماعیل] گفت: «پدرجان، آنچه را به تو امر شده است انجام بده. ان شاء الله مرا [در برابر اجرای این فرمان،] شكیبا خواهی یافت».
37:103جزء 23 · ص. 450
فَلَمَّا أَسْلَمَا وَتَلَّهُ لِلْجَبِينِ103
هنگامی که هر دو تسلیم [فرمان پروردگار] شدند و [ابراهیم] او را با گونه [بر خاک] نهاد.
37:104جزء 23 · ص. 450
وَنَادَيْنَاهُ أَنْ يَا إِبْرَاهِيمُ104
به او ندا دادیم که: «ای ابراهیم،
37:105جزء 23 · ص. 450
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ105
یقیناً که خوابت را تحقق بخشیدی». ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
37:106جزء 23 · ص. 450
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْبَلَاءُ الْمُبِينُ106
بی‌تردید، این [خواب،] آزمایشی آشکار بود [و ابراهیم از آن سربلند بیرون آمد].
37:107جزء 23 · ص. 450
وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ107
و [جان] او را در ازای قربانی بزرگی بازخریدیم
37:108جزء 23 · ص. 450
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ108
و برایش در میان آیندگان [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.
37:109جزء 23 · ص. 450
سَلَامٌ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ109
سلام بر ابراهیم.
37:110جزء 23 · ص. 450
كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ110
ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
37:111جزء 23 · ص. 450
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ111
بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.
37:112جزء 23 · ص. 450
وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ112
و او را به [تولد] اسحاق که پیامبری از شایستگان بود بشارت دادیم.
37:113جزء 23 · ص. 450
وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰ إِسْحَاقَ ۚ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ113
[ما] به او و اسحاق برکت دادیم؛ و [برخى] از افرادِ دودمانشان نیكوكار بودند و [برخى دیگر] آشكارا نسبت به خویشتن ستمکار بودند.
37:114جزء 23 · ص. 450
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَارُونَ114
و به راستی، بر موسی و هارون منت نهادیم
37:115جزء 23 · ص. 450
وَنَجَّيْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ115
و آن دو را همراه قومشان از اندوه بزرگ [= ستم فرعون و خطر غرق شدن در نیل] نجات دادیم
37:116جزء 23 · ص. 450
وَنَصَرْنَاهُمْ فَكَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ116
و یاری‌شان کردیم تا پیروز شدند
37:117جزء 23 · ص. 450
وَآتَيْنَاهُمَا الْكِتَابَ الْمُسْتَبِينَ117
و به آن دو، کتاب روشنگر [= تورات] دادیم
37:118جزء 23 · ص. 450
وَهَدَيْنَاهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ118
و آن دو را به راه راست هدایت کردیم
37:119جزء 23 · ص. 450
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِي الْآخِرِينَ119
و در میان آیندگان [نام نیک] برایشان بر جای نهادیم.
37:120جزء 23 · ص. 450
سَلَامٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَارُونَ120
سلام بر موسی و هارون.
37:121جزء 23 · ص. 450
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ121
ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
37:122جزء 23 · ص. 450
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ122
بی‌تردید، آن دو از بندگان مؤمن ما بودند.
37:123جزء 23 · ص. 450
وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ123
و قطعاً الیاس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.
37:124جزء 23 · ص. 450
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ124
[یاد کن از] هنگامی که او به قومش گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟
37:125جزء 23 · ص. 450
أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ125
آیا [نماد یا همان بتِ] «بَعل» را [به عبادت] می‌خوانید و بهترین آفریننده را رها می‌کنید؟
37:126جزء 23 · ص. 450
اللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ126
الله [را ترک می‌کنید] که پروردگار شما و پروردگار پدرانتان است».
37:127جزء 23 · ص. 451
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ127
اما او را دروغگو انگاشتند و مسلّماً [برای عذاب] احضار می‌شوند.
37:128جزء 23 · ص. 451
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ128
مگر بندگان مخلص الله.
37:129جزء 23 · ص. 451
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ129
ما در میان آیندگان [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.
37:130جزء 23 · ص. 451
سَلَامٌ عَلَىٰ إِلْ يَاسِينَ130
سلام بر الیاس.
37:131جزء 23 · ص. 451
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ131
به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
37:132جزء 23 · ص. 451
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ132
بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.
37:133جزء 23 · ص. 451
وَإِنَّ لُوطًا لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ133
و قطعاً لوط [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.
37:134جزء 23 · ص. 451
إِذْ نَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِينَ134
[یاد کن از] هنگامی که او و همۀ خانواده‌اش را نجات دادیم.
37:135جزء 23 · ص. 451
إِلَّا عَجُوزًا فِي الْغَابِرِينَ135
مگر پیرزنی که از باقی‌ماندگان [در عذاب] بود.
37:136جزء 23 · ص. 451
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ136
سپس دیگران را هلاک کردیم.
37:137جزء 23 · ص. 451
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ137
و شما [در سفر به سرزمین شام] صبحگاهان بر [ویرانه‌های شهرهای] آنان می‌گذرید،
37:138جزء 23 · ص. 451
وَبِاللَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ138
و شامگاهان؛ آیا نمی‌اندیشید [و عبرت نمی‌گیرید]؟
37:139جزء 23 · ص. 451
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ139
و قطعاً یونس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.
37:140جزء 23 · ص. 451
إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ140
[یاد کن از] هنگامی که [خشمگین از کفر قومش، بدون اجازۀ پروردگار] به کشتیِ انباشته [از مسافر و بار] گریخت.
37:141جزء 23 · ص. 451
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ الْمُدْحَضِينَ141
[چون کشتی در حال غرق شدن بود، یونس همراه مسافران برای بیرون انداختنِ برخی افراد] قرعه انداخت و بازنده شد [و او را به دریا انداختند].
37:142جزء 23 · ص. 451
فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ142
سپس ماهی [بزرگی] او را بلعید؛ در حالى كه [خود را به خاطر ترک وظیفه] سرزنش مىكرد.
37:143جزء 23 · ص. 451
فَلَوْلَا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ143
اگر در زمرۀ تسبیح‌گویان [پروردگار] نبود،
37:144جزء 23 · ص. 451
لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ144
یقیناً تا روزی که [مردم] برانگیخته می‌شوند، در شکم آن [ماهی] باقی می‌ماند.
37:145جزء 23 · ص. 451
۞ فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقِيمٌ145
آنگاه او را در حالی که [ضعیف و] بیمار بود به سرزمینی خشک [و بی‌گیاه] افکندیم
37:146جزء 23 · ص. 451
وَأَنْبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ146
و بوتۀ کدو بر [سرِ] او رویاندیم [تا از سایه و میوه‌اش بهره گیرد]؛
37:147جزء 23 · ص. 451
وَأَرْسَلْنَاهُ إِلَىٰ مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ147
و [دوباره] او را به سوی صد هزار نفر یا بیشتر [به رسالت] فرستادیم.
37:148جزء 23 · ص. 451
فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَىٰ حِينٍ148
آنان ایمان آوردند و ما نیز آنان را تا مدتی [از نعمتهای زندگی] بهرهمند ساختیم.
37:149جزء 23 · ص. 451
فَاسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُونَ149
از آنان [= مشرکان] بپرس آیا دخترها برای پروردگارِ تو و پسرها برای آنهاست؟
37:150جزء 23 · ص. 451
أَمْ خَلَقْنَا الْمَلَائِكَةَ إِنَاثًا وَهُمْ شَاهِدُونَ150
آیا ما فرشتگان را دختر آفریدیم و آنان حضور داشتند؟
37:151جزء 23 · ص. 451
أَلَا إِنَّهُمْ مِنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ151
آگاه باش! آنان از [روی تهمت و] دروغگویی می‌گویند:
37:152جزء 23 · ص. 451
وَلَدَ اللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ152
«الله فرزند دارد» و یقیناً دروغ می‌گویند.
37:153جزء 23 · ص. 451
أَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِينَ153
آیا [الله] دختران را بر پسران ترجیح داده است؟
37:154جزء 23 · ص. 452
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ154
شما را چه شده است؟ چگونه حکم می‌کنید؟
37:155جزء 23 · ص. 452
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ155
آیا [نمی‌اندیشید و] پند نمی‌گیرید؟
37:156جزء 23 · ص. 452
أَمْ لَكُمْ سُلْطَانٌ مُبِينٌ156
آیا [بر ادعای باطل خویش] دلیل روشنی دارید؟
37:157جزء 23 · ص. 452
فَأْتُوا بِكِتَابِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ157
اگر راستگویید، کتابتان را بیاورید.
37:158جزء 23 · ص. 452
وَجَعَلُوا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ158
[مشرکان] بین او [= الله] و فرشتگان، خویشاوندى قائل شدهاند؛ در حالى كه فرشتگان به یقین می‌دانند كه [مشرکان روز قیامت، براى حسابرسی] احضار می‌شوند.
37:159جزء 23 · ص. 452
سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ159
الله از آنچه [مشرکان] توصیف می‌کنند منزّه است.
37:160جزء 23 · ص. 452
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ160
[مردم در توصیف پروردگار، سخن گزاف مىگویند؛] مگر بندگان مخلص الله.
37:161جزء 23 · ص. 452
فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ161
شما [مشرکان] و آنچه عبادت می‌کنید
37:162جزء 23 · ص. 452
مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ162
[هرگز] گمراهگر [کسی از دین حق] نیستید؛
37:163جزء 23 · ص. 452
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ163
مگر کسی که [به تقدیرِ الهی،] اهل دوزخ باشد.
37:164جزء 23 · ص. 452
وَمَا مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَعْلُومٌ164
و [فرشتگان می‌گویند:] «هیچ‌یک از ما نیست، مگر آنکه مقام مشخصی [در پیشگاه الهی] دارد.
37:165جزء 23 · ص. 452
وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ165
ماییم که [برای عبادت و نیایش به درگاه پروردگار] به صف ایستاده‌ایم
37:166جزء 23 · ص. 452
وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ166
و بی‌تردید، ماییم که تسبیح‌گوی [او] هستیم».
37:167جزء 23 · ص. 452
وَإِنْ كَانُوا لَيَقُولُونَ167
و [کافران، پیش از بعثت] همواره می‌گفتند:
37:168جزء 23 · ص. 452
لَوْ أَنَّ عِنْدَنَا ذِكْرًا مِنَ الْأَوَّلِينَ168
«اگر کتابی از [کتابهای آسمانیِ] پیشینیان نزدمان بود،
37:169جزء 23 · ص. 452
لَكُنَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ169
یقیناً از بندگان مخلصِ الله می‌شدیم».
37:170جزء 23 · ص. 452
فَكَفَرُوا بِهِ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ170
اما [هنگامی که پیامبر با قرآن به سویشان آمد، حقانیتِ] آن را انکار کردند؛ به زودی [نتیجۀ انکارشان را] خواهند دانست.
37:171جزء 23 · ص. 452
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِينَ171
و قطعاً سخن ما دربارۀ بندگان فرستاده‌مان از پیش صادر شده است:
37:172جزء 23 · ص. 452
إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ172
آنان قطعاً از جانب ما یاری‌شده‌اند.
37:173جزء 23 · ص. 452
وَإِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ173
و بی‌تردید، لشکر ما پیروزند.
37:174جزء 23 · ص. 452
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ174
پس [ای پیامبر،] تا مدتی از آنان [= مشرکان] روی بگردان.
37:175جزء 23 · ص. 452
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ175
و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.
37:176جزء 23 · ص. 452
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ176
آیا عذاب ما را به شتاب خواستارند؟
37:177جزء 23 · ص. 452
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ177
آنگاه كه [عذاب الهی] بر خانه‌هایشان فرود آید، چه بد است بامداد هشداریافتگان!
37:178جزء 23 · ص. 452
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ178
و تا مدتی از آنان روی بگردان،
37:179جزء 23 · ص. 452
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ179
و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.
37:180جزء 23 · ص. 452
سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ180
پروردگارت ـ پرورگار عزت و قدرت ـ از آنچه [مشرکان به دروغ] وصف می‌کنند پاک و منزه است.
37:181جزء 23 · ص. 452
وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ181
و سلام بر پیامبران
37:182جزء 23 · ص. 452
وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ182
و سپاس [و ستایشِ] از آنِ الله ـ پروردگار جهانیان ـ است.